13-сабақ — Натурал санның бөлгіштері. Натурал санның еселіктері

🎥 Видеосабақ

Видеосабақты көріп, тақырыпты меңгеріп ал.

📚 Тақырыптық анықтама

Бір натурал сан екінші натурал санға қалдықсыз бөлінсе, бөлгіш пен еселік ұғымдары қолданылады. Натурал a санын қалдықсыз бөлетін натурал сан a санының бөлгіші деп аталады. Мысалы, 18 саны 1-ге, 2-ге, 3-ке, 6-ға, 9-ға және 18-ге қалдықсыз бөлінеді. Сондықтан 18 санының бөлгіштері: 1, 2, 3, 6, 9, 18.

1 саны кез келген натурал санның бөлгіші болады. Сонымен қатар берілген натурал санның ең үлкен бөлгіші сол санның өзіне тең. Мысалы, 20 санының ең кіші бөлгіші 1, ал ең үлкен бөлгіші 20.

Бөлгіштерді жұптап табуға да болады. Мысалы, 24 саны үшін: 1 · 24 = 24, 2 · 12 = 24, 3 · 8 = 24, 4 · 6 = 24. Демек, 24 санының бөлгіштері: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24. Әр бөлгіштер жұбының көбейтіндісі берілген санның өзіне тең.

Мысалы:

30 санының бөлгіштері:
1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30.

Себебі:
1 · 30 = 30;
2 · 15 = 30;
3 · 10 = 30;
5 · 6 = 30.

Натурал a санына қалдықсыз бөлінетін натурал сан a санының еселігі деп аталады. Мысалы, 7 санының еселіктері: 7, 14, 21, 28, 35, 42, .... Берілген натурал санның ең кіші еселігі сол санның өзіне тең, ал еселіктерінің саны шексіз көп.

Санның еселіктерін табу үшін оны 1, 2, 3, 4, ... натурал сандарына көбейтеміз. Мысалы, 6 санының алғашқы бес еселігі: 6, 12, 18, 24, 30. Егер сан бірнеше санның еселігі болса, ол сол сандардың әрқайсысына қалдықсыз бөлінеді.

📝 10 тапсырма

Әр есептің жауабын енгізіп, «Тексеру» батырмасын бас.

1. 18 санының неше натурал бөлгіші бар?

2. 28 санының өзінен кіші ең үлкен бөлгішін тап.

3. 40-тан үлкен ең кіші 7-нің еселігін тап.

4. 56 саны 8-ге қалдықсыз бөлінеді. 56 : 8 бөліндісін тап.

5. 30 санының неше натурал бөлгіші бар?

6. 4 санына да, 6 санына да еселік болатын ең кіші натурал санды тап.

7. 36 санының бөлгіш жұптарының санын тап.

8. 15 санының алтыншы еселігін тап.

9. 50-ден кіші 9 санының ең үлкен еселігін тап.

10. 36 санының ең кіші және ең үлкен натурал бөлгіштерінің қосындысын тап.

Нәтиже: 0 / 10

🎯 10 тапсырманы орындап болдың ба?

Енді біліміңді тест арқылы тексер!

✅ Натурал санның бөлгіштері және еселіктері — тест

Әр сұрақтың бір ғана дұрыс жауабы бар. Барлық 10 сұраққа жауап бер.

1. Қай сан 24 санының бөлгіші болады?

A) 5 B) 6 C) 7

2. 16 санының барлық бөлгіштері қай қатарда дұрыс берілген?

A) 1, 2, 4, 8, 16 B) 1, 2, 4, 6, 8, 16 C) 2, 4, 8, 16

3. 8 санының төртінші еселігін тап.

A) 24 B) 32 C) 40

4. Қай сан 9 санының еселігі?

A) 36 B) 38 C) 40

5. Кез келген натурал санның ең кіші натурал бөлгіші қандай?

A) 0 B) 1 C) 2

6. Берілген натурал санның ең үлкен бөлгіші неге тең?

A) Сол санның өзіне B) 1-ге C) 0-ге

7. 20 санының неше натурал бөлгіші бар?

A) 4 B) 6 C) 8

8. 12 санына да, 18 санына да еселік болатын ең кіші санды тап.

A) 24 B) 36 C) 48

9. 42 санының қай бөлгіштер жұбы дұрыс?

A) 5 және 8 B) 6 және 7 C) 4 және 9

10. 13 санының алғашқы бес еселігінің бесіншісін тап.

A) 52 B) 65 C) 78

13-сабақ. Натурал санның бөлгіштері. Натурал санның еселіктері