← 5-сынып

22-сабақ. Өзендегі қозғалыс

5-сынып • Математика

🎥 Видеосабақ

Видеосабақты көріп, тақырыпты меңгеріп ал.

📚 Тақырыптық анықтама

Өзендегі қозғалыста дененің меншікті жылдамдығы және ағыс жылдамдығы ескеріледі. Қайық ағыспен жүргенде өз жылдамдығына ағыс жылдамдығы қосылады.

Ағыспен жүргендегі жылдамдық:

vағыс = vменш. + vөзен

Қайық ағысқа қарсы жүргенде ағыс қозғалысты баяулатады. Сондықтан меншікті жылдамдықтан ағыс жылдамдығы азайтылады.

Ағысқа қарсы жылдамдық:

vқарсы = vменш. − vөзен

Егер ағыспен және ағысқа қарсы жылдамдық белгілі болса, онда ағыс жылдамдығы олардың айырмасының жартысына, ал меншікті жылдамдық олардың қосындысының жартысына тең. Қашықтықты табу үшін S = v · t формуласын қолданамыз.

📝 10 тапсырма

Әр есептің жауабын енгізіп, «Тексеру» батырмасын бас.

1. Қайықтың меншікті жылдамдығы 15 км/сағ, өзен ағысының жылдамдығы 3 км/сағ. Қайықтың ағыспен жүзгендегі жылдамдығын тап.
2. Катердің меншікті жылдамдығы 22 км/сағ, ағыс жылдамдығы 4 км/сағ. Ағысқа қарсы жылдамдығын тап.
3. Қайық ағыспен 20 км/сағ жылдамдықпен, ал ағысқа қарсы 14 км/сағ жылдамдықпен жүзеді. Өзен ағысының жылдамдығын тап.
4. Катер ағыспен 26 км/сағ, ағысқа қарсы 18 км/сағ жылдамдықпен жүзеді. Катердің меншікті жылдамдығын тап.
5. Меншікті жылдамдығы 17 км/сағ қайық ағыс жылдамдығы 2 км/сағ өзенде ағыспен 4 сағат жүзді. Қанша километр жол жүрді?
6. Меншікті жылдамдығы 21 км/сағ катер ағыс жылдамдығы 3 км/сағ өзенде ағысқа қарсы 5 сағат жүзді. Жүрген жолын тап.
7. Қайықтың ағыспен жылдамдығы 24 км/сағ, өзен ағысының жылдамдығы 5 км/сағ. Қайықтың меншікті жылдамдығын тап.
8. Катердің ағысқа қарсы жылдамдығы 16 км/сағ, ал ағыс жылдамдығы 4 км/сағ. Катердің меншікті жылдамдығын тап.
9. Сал өзен ағысымен 3 км/сағ жылдамдықпен 7 сағат жүзді. Сал қанша километр жол жүрді?
10. Катер ағыспен 30 км/сағ, ағысқа қарсы 24 км/сағ жылдамдықпен жүзеді. Өзен ағысының жылдамдығын тап.
Нәтиже: 0 / 10

🎯 10 тапсырманы орындап болдың ба?

Енді біліміңді тест арқылы тексер!

✅ Өзендегі қозғалыс — тест

Әр сұрақтың бір ғана дұрыс жауабы бар. Барлық 10 сұраққа жауап бер.

1. Қайықтың меншікті жылдамдығы 12 км/сағ, ағыс жылдамдығы 2 км/сағ. Ағыспен жылдамдығы неге тең?

2. Катердің меншікті жылдамдығы 19 км/сағ, ағыс жылдамдығы 3 км/сағ. Ағысқа қарсы жылдамдығы неге тең?

3. Дененің ағыспен жылдамдығы қалай табылады?

4. Ағысқа қарсы жылдамдықты табу үшін не істеу керек?

5. Қайық ағыспен 25 км/сағ, ағысқа қарсы 17 км/сағ жылдамдықпен жүзеді. Ағыс жылдамдығы қандай?

6. Катер ағыспен 28 км/сағ, ағысқа қарсы 20 км/сағ жылдамдықпен жүзеді. Меншікті жылдамдығы қандай?

7. Меншікті жылдамдығы 13 км/сағ қайық ағыс жылдамдығы 2 км/сағ өзенде ағыспен 3 сағат жүзді. Қанша жол жүрді?

8. Меншікті жылдамдығы 18 км/сағ катер ағыс жылдамдығы 3 км/сағ өзенде ағысқа қарсы 4 сағат жүзді. Жүрген жолын тап.

9. Салдың меншікті жылдамдығы нешеге тең деп есептеледі?

10. Өзен ағысының жылдамдығы 4 км/сағ. Сал 5 сағатта қанша километр жол жүреді?