← 5-сынып

31-сабақ. Аралас сандарды қосу және азайту

5-сынып • Математика

🎥 Видеосабақ

Видеосабақты көріп, тақырыпты меңгеріп ал.

📚 Тақырыптық анықтама

Бөлімдері бірдей аралас сандарды қосқанда олардың бүтін бөліктері өзара, бөлшек бөліктері өзара қосылады. Егер бөлшек бөліктерінің қосындысы бұрыс бөлшек болса, оның бүтін бөлігі аралас санның бүтін бөлігіне қосылады.

Аралас сандарды азайтқанда бүтін бөліктер мен бөлшек бөліктер жеке-жеке азайтылады. Егер азайғыштың бөлшек бөлігі азайтқыштың бөлшек бөлігінен кіші болса, азайғыштың бүтін бөлігінен 1 бүтін алып, оны бөлшекке айналдырамыз.

Бөлімдері әртүрлі аралас сандарды қосу немесе азайту үшін алдымен олардың бөлшек бөліктерін ең кіші ортақ бөлімге келтіреміз.

Мысал:

2 3 7 + 4 2 7 = 6 5 7

8 7 9 − 3 2 9 = 5 5 9

📝 10 тапсырма

Бүтін бөлікті, алымды және бөлімді тиісті ұяшықтарға енгізіп, «Тексеру» батырмасын бас.

1. 3 2 5 + 2 1 5 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
2. 7 5 8 − 4 1 8 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
3. 4 5 6 + 3 2 3 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
4. 9 1 4 − 5 3 4 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
5. 2 3 4 + 5 5 8 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
6. 10 2 3 − 6 5 6 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
7. 6 7 12 + 2 5 9 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
8. 8 3 10 − 4 7 15 мәнін тап.
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
9. Теңдеуді шеш: x + 2 3 7 = 7 5 7 .
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
10. Теңдеуді шеш: y − 3 1 4 = 4 5 8 .
Бүтін бөлік
Алым
Бөлім
Нәтиже: 0 / 10

🎯 10 тапсырманы орындап болдың ба?

Енді біліміңді тест арқылы тексер!

✅ Аралас сандарды қосу және азайту — тест

Әр сұрақтың бір ғана дұрыс жауабы бар. Барлық 10 сұраққа жауап бер.

1. 2 1 6 + 3 4 6 мәнін тап.

2. 9 5 7 − 4 2 7 мәнін тап.

3. 4 3 5 + 2 4 5 мәнін тап.

4. 6 1 4 − 2 3 4 мәнін тап.

5. Бөлімдері әртүрлі аралас сандарды қосқанда алдымен не істеу керек?

6. 3 1 2 + 4 2 3 мәнін тап.

7. 8 2 5 − 3 3 10 мәнін тап.

8. Егер аралас сандарды қосқанда бөлшек бөліктерінің қосындысы 1-ден үлкен болса, не істеу керек?

9. x + 1 3 8 = 6 7 8 . x-ті тап.

10. 5 7 12 + 2 5 18 мәнін тап.