4-сабақ. Натурал сандарды қосу және азайту

5-сынып • Математика

🎥 Видеосабақ

Видеосабақты көріп, тақырыпты меңгеріп ал.

📚 Тақырыптық анықтама

Натурал сандарды қосқанда сандар бірлік разрядтан бастап, разрядтары бойынша қосылады. Қосу амалының нәтижесі қосынды деп аталады.

Қосу амалы:

a + b = c

мұндағы a және b — қосылғыштар,
c — қосындының мәні.

Мысалы: 4517 + 895 = 5412. Көп таңбалы сандарды қосу кезінде бірліктер бірліктердің астына, ондықтар ондықтардың астына, жүздіктер жүздіктердің астына жазылып қосылады.

Координаталық сәуле бойында санға белгілі бір санды қосу үшін берілген нүктеден оң бағытқа сонша бірлікке жылжу керек. Мысалы, 3 + 8 = 11.

Қосындының мәні мен қосылғыштардың бірі белгілі болғанда, екінші қосылғышты табу үшін азайту амалы орындалады. Натурал сандарды азайту да разрядтар бойынша орындалады.

Азайту амалы:

a − b = c

мұндағы a — азайғыш,
b — азайтқыш,
c — айырманың мәні.

Натурал сандарды азайтқанда a ≥ b болуы керек.

Координаталық сәуле бойында саннан белгілі бір санды азайту үшін берілген нүктеден сол бағытқа сонша бірлікке жылжу керек. Мысалы, 10 − 6 = 4.

📝 10 тапсырма

Әр есептің жауабын енгізіп, «Тексеру» батырмасын бас.

1. 4517 + 895 қосындысының мәнін тап.

2. 64 357 − 2 583 айырмасының мәнін тап.

3. 50 − 27 өрнегінің мәнін тап.

4. 48 + 12 өрнегінің мәнін тап.

5. 100 − 55 өрнегінің мәнін тап.

6. 700 + 90 + 6 қосындысына сәйкес санды тап.

7. 20 000 + 8 000 + 600 + 3 қосындысына сәйкес санды тап.

8. Координаталық сәуледе A(10) нүктесінен солға қарай 6 бірлік жылжығанда қандай координаталы нүктеге келеміз?

9. Теміржол бойымен Астанадан Көкшетауға дейін 297 км, ал Көкшетаудан Петропавлға дейін 110 км. Астанадан Көкшетау арқылы Петропавлға дейін неше километр?

10. Шағын орманда 24 емен ағашы бар. Көктеректер одан 9-ға артық. Қайың ағаштарының саны емен мен көктерек ағаштарының қосындысына тең. Орманда барлығы неше ағаш бар?

Нәтиже: 0 / 10

🎯 10 тапсырманы орындап болдың ба?

Енді біліміңді тест арқылы тексер!

4-сабақ. Натурал сандарды қосу және азайту

🎥 Видеосабақ

📚 Тақырыптық анықтама

📝 10 тапсырма

✅ Натурал сандарды қосу және азайту — тест

1. a + b = c теңдігінде a және b қалай аталады?

2. 75 + 25 өрнегінің мәнін тап.

3. 100 − 33 өрнегінің мәнін тап.

4. a − b = c теңдігінде a қалай аталады?

5. 53 + 37 өрнегінің мәнін тап.

6. Координаталық сәуледе санға натурал санды қосқанда қай бағытқа жылжимыз?

7. Координаталық сәуледе 10 санынан солға қарай 6 бірлік жылжысақ, қандай санға келеміз?

8. 90 − 67 өрнегінің мәнін тап.

9. 400 000 + 30 000 + 5 000 + 90 + 8 қосындысына сәйкес санды тап.